1 ไร่ เท่ากับกี่ตารางเมตร
แปลงหน่วยไร่ งาน ตารางวา เฮกตาร์ เอเคอร์ อ่านเนื้อที่ในโฉนดแบบ ไร่-งาน-วา และคิดราคาต่อตารางวาเทียบต่อไร่
Thai Land Area Units Explained — Rai, Ngan, Square Wah, Square Meters, and How to Read the Area on a Title Deed
ประกาศสองแปลง หน่วยไม่เหมือนกัน — แปลงไหนถูกกว่า?
แปลงแรกขายตารางวาละ 9,000 บาท แปลงที่สองขายไร่ละ 3.5 ล้าน ถ้าตอบไม่ได้ภายใน 10 วินาที คุณกำลังเสี่ยงเลือกผิดเพราะหน่วยวัด ไม่ใช่เพราะทำเล
คำตอบคือแปลงที่สองถูกกว่า ไร่ละ 3.5 ล้าน เท่ากับตารางวาละ 8,750 บาท บทความนี้ให้ตัวเลขทั้งหมดที่ต้องใช้ พร้อมวิธีอ่านเนื้อที่ในโฉนดที่คนพลาดบ่อย
ตารางแปลงหน่วยที่ดินไทย — จำแค่ 1 ไร่ = 400 ตารางวา

| หน่วย | เท่ากับ | ตารางวา | ตารางเมตร |
|---|---|---|---|
| 1 ไร่ | 4 งาน | 400 ตารางวา | 1,600 ตร.ม. |
| 1 งาน | — | 100 ตารางวา | 400 ตร.ม. |
| 1 ตารางวา | — | — | 4 ตร.ม. |
| 1 เฮกตาร์ | 6 ไร่ 1 งาน | 6,250 ตารางวา | 10,000 ตร.ม. |
| 1 เอเคอร์ | ≈ 2 ไร่ 2 งาน 12 ตารางวา | ≈ 1,011.7 ตารางวา | ≈ 4,046.9 ตร.ม. |
ที่มาของทุกตัวเลข: 1 วา = 2 เมตร ดังนั้น 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร ส่วนเอเคอร์ (≈ 4,046.86 ตร.ม.) เป็นค่าประมาณ ใช้เทียบกับประกาศต่างประเทศเท่านั้น
เนื้อที่ในโฉนดอ่านอย่างไร — ตัวเลข 3 ช่องคือ ไร่-งาน-วา
หน้าโฉนดระบุเนื้อที่เป็นสามช่องเรียงกัน คือ ไร่ งาน และตารางวา ในประกาศขายมักเขียนย่อเป็น 2-1-35 ช่องสุดท้ายมีทศนิยมได้ เช่น 50.5 ตารางวา
| เขียนย่อ | อ่านว่า | รวมเป็นตารางวา | ตารางเมตร |
|---|---|---|---|
| 2-1-35 | 2 ไร่ 1 งาน 35 ตารางวา | 2×400 + 1×100 + 35 = 935 ตร.ว. | 935 × 4 = 3,740 ตร.ม. |
| 0-3-50.5 | 3 งาน 50.5 ตารางวา | 3×100 + 50.5 = 350.5 ตร.ว. | 1,402 ตร.ม. |
| 10-0-00 | 10 ไร่พอดี | 4,000 ตร.ว. | 16,000 ตร.ม. |
จุดที่พลาดบ่อยคืออ่าน 2-1-35 เป็น "2.135 ไร่" แล้วคูณราคาต่อไร่ ตัวเลขผิดทันที เพราะ 1 งานไม่ใช่ 0.1 ไร่ แต่เป็น 0.25 ไร่ แปลงเป็นตารางวาก่อนเสมอแล้วค่อยคิดราคา
อยากรู้ว่าตัวเลขอื่นบนหน้าโฉนดหมายถึงอะไร อ่าน เอกสารสิทธิ์ที่ดินมีกี่ประเภท
คิดราคาที่ดินให้เทียบกันได้ — 3 สูตรที่ใช้จริง

บางประกาศปัดเนื้อที่ขึ้น บางแปลงแบ่งขายไปแล้วบางส่วนแต่ยังลงเนื้อที่เดิม ขอดูหน้าโฉนดและสารบัญจดทะเบียนก่อนคุยราคา และถ้าซื้อแบบเหมาตามราคาต่อตารางวา เขียนในสัญญาให้ชัดว่าคิดจากเนื้อที่ตามโฉนดหรือตามรังวัดจริง
วัดเนื้อที่เองได้ไหม ก่อนจ้างรังวัด?
ได้แบบประมาณ แปลงสี่เหลี่ยมผืนผ้าใช้กว้าง × ยาว เป็นตารางเมตร แล้วหาร 4 ได้ตารางวา แปลงรูปร่างไม่ปกติ ให้แบ่งเป็นสามเหลี่ยมหลายรูปแล้วรวมกัน หรือวัดบนแผนที่ดิจิทัลที่วาดรูปแปลงจากพิกัดมุมแปลง
- 1หามุมแปลงทั้งหมดใช้หมุดหลักเขตหรือรูปแผนที่ในโฉนดเป็นหลัก อย่าใช้แนวรั้วแทนแนวเขต
- 2วัดหรือวาดบนแผนที่แปลงเล็กใช้ตลับเมตร แปลงใหญ่ใช้แผนที่ที่วัดพื้นที่ได้ แล้วเทียบกับภาพดาวเทียม
- 3แปลงหน่วยแล้วเทียบโฉนดตารางเมตร ÷ 4 = ตารางวา ถ้าต่างจากโฉนดเกินไม่กี่เปอร์เซ็นต์ ให้สงสัยแนวเขตและยื่นรังวัดสอบเขต
ตัวเลขที่วัดเองใช้คัดกรองเท่านั้น เนื้อที่ที่ใช้ทางกฎหมายคือเนื้อที่จากการรังวัดของสำนักงานที่ดิน ดูขั้นตอนและค่าใช้จ่ายได้ที่ ค่ารังวัดที่ดินและระยะเวลา
สรุป — ก่อนคุยราคาที่ดิน เช็ก 4 ข้อนี้
- ✓แปลงเนื้อที่ ไร่-งาน-วา เป็นตารางวาทั้งหมดก่อนคูณราคา
- ✓แปลงราคาทุกประกาศเป็นหน่วยเดียวกัน (ต่อตารางวา หรือ ต่อไร่)
- ✓เนื้อที่ในประกาศตรงกับหน้าโฉนดและสารบัญจดทะเบียน
- ✓ถ้าหมุดหายหรือสงสัยแนวเขต รังวัดสอบเขตก่อนวางมัดจำ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
- กรมที่ดิน — คู่มือประชาชน การรังวัดและเนื้อที่ในหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน — www.dol.go.th
- สำนักงานกลางชั่งตวงวัด กรมการค้าภายใน — หน่วยวัดตาม พ.ร.บ.มาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542 — cbwm.dit.go.th
⚠ ข้อควรระวัง: ตัวเลขแปลงหน่วยในบทความเป็นค่ามาตรฐาน (1 วา = 2 เมตร) ส่วนเอเคอร์เป็นค่าประมาณ เนื้อที่ที่ใช้ซื้อขาย จดทะเบียน และคำนวณภาษี ให้ยึดตามหนังสือแสดงสิทธิและผลรังวัดของสำนักงานที่ดิน
