ที่ดินติดทางหลวง ทำทางเข้าออกเองได้ไหม
มาตรา 37 พ.ร.บ.ทางหลวง ยื่นที่ไหน เตรียมอะไร เงื่อนไขที่มักเจอ และทำไมต้องเช็กก่อนซื้อที่ดินหน้าถนนใหญ่
Building a Driveway onto a Thai Highway — Access Connection Permits under Section 37 of the Highway Act
หน้ากว้าง 40 เมตรติดทางหลวง แต่เข้าออกไม่ได้
คุณซื้อที่ดินหน้ากว้างติดทางหลวง ตั้งใจเปิดปั๊มหรือโกดัง จ่ายแพงกว่าแปลงในซอยหลายเท่า พอจ้างรถมาเทคอนกรีตทำทางเข้า เจ้าหน้าที่แขวงทางหลวงมาสั่งหยุด เพราะ ไม่ได้ขออนุญาตทำทางเชื่อม
ที่ดินติดทางหลวงไม่ได้แปลว่าคุณมีสิทธิ์ตัดทางเข้าตรงไหนก็ได้ ไหล่ทางและเขตทางเป็นของรัฐ ทุกจุดที่จะเชื่อมจากที่ดินเข้าถนน ต้องได้รับอนุญาตก่อน
กฎหมายว่าไว้อย่างไร?

ถนนแต่ละประเภท ยื่นที่ไหน?
| ประเภททาง | ยื่นที่ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ทางหลวงแผ่นดิน (กรมทางหลวง) | ยื่นขออนุญาตที่แขวงทางหลวงในพื้นที่ | ถนนหมายเลข 1–4 หลัก ส่วนใหญ่ |
| ทางหลวงชนบท | กรมทางหลวงชนบทในพื้นที่ | ถนนเชื่อมอำเภอ ตำบล |
| ทางหลวงท้องถิ่น | อบต. เทศบาล เจ้าของทาง | ถนนในหมู่บ้าน ตำบล |
| ทางหลวงพิเศษ (มอเตอร์เวย์) | ออกแบบให้ควบคุมทางเข้าออก | ที่ดินข้างทางมักเชื่อมผ่านทางขนานเท่านั้น |
ไม่แน่ใจว่าถนนหน้าแปลงเป็นทางประเภทไหน ดูหมายเลขทางบนหลักกิโลเมตร หรือถามหน่วยงานท้องถิ่น
ขั้นตอนขออนุญาตทำทางเชื่อม
- 1เตรียมเอกสารที่ดินและแผนที่สำเนาโฉนด แผนที่ตำแหน่งแปลง ระยะจากหลักกิโลเมตร และรูปถ่ายหน้าแปลง
- 2ออกแบบทางเชื่อมตำแหน่ง ความกว้าง ความลาด ท่อระบายน้ำ ตามแบบมาตรฐานของหน่วยงาน ถ้าเป็นโครงการใหญ่มักต้องให้วิศวกรรับรอง
- 3ยื่นคำขอที่หน่วยงานเจ้าของทางแขวงทางหลวงหรือหน่วยงานที่ดูแลทางนั้น เจ้าหน้าที่จะออกตรวจสภาพพื้นที่
- 4รับหนังสืออนุญาตและเงื่อนไขอ่านเงื่อนไขให้ครบ เช่น ระยะจากทางแยก ระดับ วัสดุ และระยะเวลาก่อสร้าง
- 5ก่อสร้างตามแบบแล้วแจ้งตรวจสร้างผิดแบบ อาจถูกสั่งแก้ไขหรือรื้อ
แปลงที่อยู่ใกล้ทางแยก สะพาน ทางโค้ง หรือจุดกลับรถ อาจทำทางเชื่อมได้ยากหรือได้แค่บางตำแหน่ง แปลงที่ติดมอเตอร์เวย์มักเข้าออกได้แค่จากทางขนาน ถามหน่วยงานเจ้าของทางก่อนตัดสินใจซื้อ
ก่อนซื้อที่ดินหน้าถนนใหญ่ เช็กอะไร

- ✓แปลงติดเขตทางจริงไหม หรือมีที่ดินแปลงเล็ก ๆ ของคนอื่นคั่นอยู่
- ✓ถนนเป็นทางหลวงประเภทไหน มีทางขนานหรือเปล่า
- ✓ระยะจากทางแยก สะพาน และจุดกลับรถ
- ✓คูระบายน้ำข้างทางกว้างและลึกแค่ไหน ต้องวางท่อยาวเท่าไร
- ✓มีแผนขยายถนนที่อาจกินเขตทางเพิ่มหรือไม่
ถ้าแปลงถูกล้อมจนไม่มีทางออกถนนเลย อ่าน ที่ดินตาบอด และถ้าถนนกำลังจะขยายผ่านที่ดิน อ่าน ที่ดินโดนเวนคืน
สรุป
ติดทางหลวงไม่เท่ากับเข้าออกได้ ทางเชื่อมทุกจุดต้อง ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือก่อนสร้างเช็กประเภทถนนและตำแหน่งที่ทำทางเชื่อมได้ก่อนซื้อ แล้วออกแบบตามมาตรฐานของหน่วยงาน จะไม่ต้องรื้อของที่สร้างไปแล้ว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ความเห็นเรื่องการขออนุญาตทำทางเชื่อมตามมาตรา 37 พ.ร.บ.ทางหลวง — comment.ocs.go.th
- กรมทางหลวง — บริการขออนุญาตทำทางเชื่อม — www.doh.go.th
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — พ.ร.บ.ทางหลวง พ.ศ. 2535 — www.krisdika.go.th
⚠ ข้อควรระวัง: เอกสารและแบบมาตรฐานทางเชื่อมแต่ละหน่วยงานอาจต่างกันและปรับปรุงเป็นระยะ ตรวจสอบกับแขวงทางหลวง กรมทางหลวงชนบท หรือหน่วยงานท้องถิ่นเจ้าของทางก่อนยื่นคำขอ
