ที่ดินมีสายไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่าน
เขตเดินสายไฟฟ้าห้ามอะไรบ้าง ใต้สายทำอะไรได้ คำนวณพื้นที่ใช้ได้จริง และสิ่งที่ต้องถามก่อนซื้อ
Buying Land Under High-Voltage Power Lines in Thailand: Restrictions and Checks
ที่ติดถนน ราคาถูกเกือบครึ่ง — เหตุผลอยู่เหนือหัว
ตัวอย่างสมมติ: คุณต้นเจอที่ดิน 2 ไร่ติดถนน ราคาถูกกว่าแปลงข้าง ๆ เกือบครึ่ง ไปดูที่จริงถึงเห็นว่า แนวสายส่งไฟฟ้าแรงสูงพาดคร่อมกลางแปลง เสาโครงเหล็กตั้งอยู่มุมหนึ่ง
ที่ดินแบบนี้ซื้อได้ ยังเป็นของคุณ แต่ส่วนที่อยู่ในเขตเดินสายไฟฟ้า สร้างบ้านไม่ได้คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ "ถูกไหม" แต่คือ "เหลือพื้นที่ใช้ได้จริงเท่าไร"
ในเขตเดินสายไฟฟ้า ห้ามอะไรบ้าง?
สิ่งปลูกสร้างหรือต้นไม้ที่ทำโดยไม่ได้รับอนุญาตในเขตเดินสาย กฟผ. มีอำนาจรื้อถอนหรือตัดฟัน โดยไม่ต้องจ่ายค่าทดแทน — เงินที่ลงไปกับสิ่งปลูกสร้างจะสูญทั้งหมด
ความกว้างของเขตเดินสายต่างกันตามระดับแรงดันและแนวสาย เช่น ข่าวสายส่ง 230 kV ในสงขลาระบุเขตกว้าง 50 เมตร — ตัวเลขของแปลงคุณต้องถาม กฟผ. โดยตรง
ใต้สายไฟทำอะไรได้?
- ✓ปลูกพืชเตี้ย ผัก พืชไร่ (นอกรัศมี 4 เมตรจากขาเสา)
- ✓ลานโล่ง ทางเดิน หรือพื้นที่สีเขียว
- ✓ถนนหรือที่จอดรถ — ต้องขออนุญาต กฟผ. เป็นหนังสือก่อน
- ✓ถมดินหรือขุดบ่อ — ต้องขออนุญาตก่อนเช่นกัน
ก่อนซื้อ เช็ก 5 ขั้น
- 1ดูแนวสายบนแผนที่และของจริงเสาอยู่ตรงไหน สายพาดผ่านกลางแปลงหรือแค่ขอบ — ตำแหน่งเปลี่ยนมูลค่าแปลงมาก
- 2ถามความกว้างเขตเดินสายไฟฟ้าสอบถาม กฟผ. หรือสำนักงานที่ดินว่าแปลงนี้อยู่ในเขตเดินสายไฟฟ้าหรือไม่ และเขตกว้างเท่าไรจากแนวสาย
- 3คำนวณพื้นที่ใช้ได้จริงหักพื้นที่ในเขตเดินสายออก เหลือพื้นที่สร้างบ้านหรืออาคารได้กี่ตารางวา รูปแปลงที่เหลือใช้งานได้ไหม
- 4ถามประวัติค่าทดแทนถามผู้ขายว่าเคยได้รับค่าทดแทนการรอนสิทธิจาก กฟผ. แล้วหรือยัง ผู้ซื้อทีหลังไม่ควรคาดหวังค่าทดแทนซ้ำ
- 5ต่อรองราคาจากพื้นที่ที่ใช้ได้ราคาที่ดินควรสะท้อนพื้นที่ที่สร้างได้จริง ไม่ใช่เนื้อที่ทั้งแปลงในโฉนด
สรุป — ซื้อที่ใต้สายไฟ ให้ซื้อจากพื้นที่ที่ใช้ได้
(1) รู้ตำแหน่งเสาและแนวสาย (2) ถามความกว้างเขตเดินสายจาก กฟผ. (3) คิดราคาจากพื้นที่ที่สร้างได้จริง — ถ้าแผนของคุณคือปลูกบ้านเต็มแปลง แปลงนี้อาจไม่ใช่คำตอบ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
- กฟผ. — ข้อกำหนดเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูง — egat.co.th/index.php?Itemid=390&catid=54&id=3066%3Aegat-qa-9&option=com_content&view=article
- บทความวิชาการ: การคุ้มครองสิทธิเจ้าของที่ดินจากการรอนสิทธิในการสร้างเสาส่งไฟฟ้าแรงสูง — so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/245394
- MGR Online — แนวสายส่ง 230 kV ผ่านสวนยางในสงขลา — mgronline.com/south/detail/9550000052543
⚠ ข้อควรระวัง: ข้อกำหนดในบทความนี้สรุปจากข้อมูลที่ กฟผ. เผยแพร่ ความกว้างเขตเดินสายและเงื่อนไขของแต่ละแนวสายต่างกัน ควรสอบถาม กฟผ. และสำนักงานที่ดินในพื้นที่ก่อนตัดสินใจซื้อหรือก่อสร้าง