ที่งอกริมตลิ่งเป็นของใคร
เงื่อนไขตามมาตรา 1308 แนวคำพิพากษาฎีกา 3 เรื่องที่ตัดสินคนละทาง และวิธีขอเพิ่มเนื้อที่ในโฉนด
Who Owns Accreted Riverbank Land in Thailand — Section 1308 and Adding the Area to Your Title Deed
ตลิ่งยื่นออกไป 10 เมตร — ที่ดินคุณกว้างขึ้นหรือเปล่า?
บ้านริมแม่น้ำของพ่อ เมื่อ 30 ปีก่อนน้ำเกือบถึงบันได ทุกวันนี้มีลานดินกว้างกว่าสิบเมตรก่อนถึงน้ำ ลูกหลานปลูกต้นไม้ ตั้งศาลา แล้วสงสัยว่าตรงนี้เป็นของบ้านเราหรือเป็นที่หลวง
กฎหมายเรียกที่ดินที่เกิดจากตะกอนทับถมจนตลิ่งงอกออกไปว่า ที่งอกริมตลิ่งป.พ.พ. มาตรา 1308 ให้เป็นของเจ้าของที่ดินแปลงนั้น แต่มีเงื่อนไขที่ศาลตัดสินไว้ชัดหลายเรื่อง
ต้องครบ 2 เงื่อนไข
ศาลฎีกาตัดสินไว้อย่างไร?
| ลักษณะที่งอก | ผล | ที่มา |
|---|---|---|
| ตะกอนทับถมจนตลิ่งงอกออกไปเอง ติดที่ดินโดยตรง | เป็นของเจ้าของแปลงติดตลิ่ง | ม.1308 |
| งอกเพราะคนอื่นสร้างเขื่อนหรือรอดักทราย โดยเจ้าของแปลงไม่เกี่ยว | ศาลถือเป็นที่งอกตามธรรมชาติ เป็นของเจ้าของแปลง | ฎ.10662/2551 |
| มีถนนสาธารณะคั่นระหว่างแปลงกับที่งอก | ไม่ใช่ที่งอกของแปลงนั้น เป็นสาธารณสมบัติ | ฎ.10542/2556 |
| งอกต่อจากชายหาดสาธารณะ | เป็นของที่สาธารณะนั้น ไม่ใช่ของโฉนดด้านใน | ฎ.9214/2558 |
| เจ้าของถมดินหรือทำคันรุกลงไปในน้ำเอง | ไม่ใช่ที่งอกตามธรรมชาติ เสี่ยงเป็นการบุกรุกที่สาธารณะ | ควรถือว่าไม่ได้สิทธิ |
ทางน้ำและชายตลิ่งเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน การถมหรือสร้างคันรุกลงไปเพื่อให้ได้ที่ดินเพิ่ม ไม่ทำให้ได้สิทธิ และเสี่ยงถูกดำเนินคดีบุกรุกและสั่งรื้อถอน
อยากให้ที่งอกเข้าไปอยู่ในโฉนด ทำอย่างไร?
- 1รวบรวมหลักฐานโฉนด รูปแผนที่เดิม ภาพถ่ายเก่าและใหม่ ภาพดาวเทียมย้อนหลังที่เห็นตลิ่งค่อย ๆ งอก
- 2ยื่นคำขอรังวัดที่สำนักงานที่ดินแจ้งว่าขอตรวจสอบเนื้อที่และแนวเขตเนื่องจากมีที่งอกริมตลิ่ง
- 3รังวัดและแจ้งข้างเคียงช่างรังวัดออกไปวัด ข้างเคียงและหน่วยงานที่ดูแลทางน้ำมีสิทธิคัดค้าน
- 4แก้รูปแผนที่และเนื้อที่ถ้าไม่มีปัญหา เจ้าพนักงานที่ดินแก้ไขรูปแผนที่และเนื้อที่ในโฉนดให้รวมส่วนที่งอก
ดูภาพตลิ่งย้อนหลังฟรีได้ที่ ดูภาพถ่ายดาวเทียมย้อนหลังของที่ดิน และขั้นตอนรังวัด ค่าใช้จ่าย ระยะเวลา ดูที่ ค่ารังวัดที่ดินเท่าไร ใช้เวลากี่วัน
สรุป
ที่งอกริมตลิ่ง เป็นของเจ้าของแปลงติดตลิ่ง เมื่องอกตามธรรมชาติและติดที่ดินโดยตรง ถ้ามีถนนหรือชายหาดสาธารณะคั่น หรือเกิดจากการถมเอง ไม่ใช่ของคุณ อยากได้สิทธิที่มั่นคง ให้รังวัดแก้เนื้อที่ในโฉนดให้เรียบร้อย
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
- Legardy — ป.พ.พ. มาตรา 1308 พร้อมคำพิพากษาฎีกาที่เกี่ยวข้อง — www.legardy.com/thai-law/civil-commercial/civil-and-commercial-section1308
- สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา — ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ — www.krisdika.go.th
- กรมที่ดิน — การรังวัดสอบเขตและแก้ไขรูปแผนที่ — www.dol.go.th
⚠ ข้อควรระวัง: แนวคำพิพากษาฎีกาในบทความสรุปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ข้อเท็จจริงแต่ละแปลงต่างกัน ควรปรึกษาสำนักงานที่ดินหรือทนายความก่อนอ้างสิทธิในที่งอก